سیاست کیفری ایران در قبال تکرار جرم: تحلیل تطبیقی با نظام حقوقی آلمان

•   آرشیو : نسخه پاییز 1404 - جلد دوم
•   کد پذیرش : 130033
•   موضوع : سایر شاخه‌ها
• نویسنده/گان : | بهزاد شریفی
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : تکرار جرم یا بازگشت به جرم توسط افرادی که پیش‌تر محکوم شده‌اند، یکی از چالش‌های مهم نظام‌های عدالت کیفری در سراسر جهان است. این مقاله به بررسی سیاست کیفری ایران در قبال تکرار جرم می‌پردازد و واکنش‌های قانونی، تدابیر پیشگیرانه و نقش قاضی در مواجهه با مجرمان سابقه‌دار را تحلیل می‌کند. با انجام یک مطالعه تطبیقی با نظام حقوقی آلمان، تفاوت‌ها و شباهت‌های بنیادین در رویکردهای قانون‌گذاری، شدت مجازات‌ها و نقش بازپروری مورد توجه قرار گرفته است. در ایران، تکرار جرم به عنوان یک عامل تشدیدکننده محسوب می‌شود که معمولاً منجر به مجازات‌های سنگین‌تر و کاهش فرصت‌های برخورداری از مجازات‌های جایگزین می‌شود. چارچوب قانونی ایران بیشتر بر بازدارندگی و انتقام تأکید دارد و توجه کمتری به بازپذیری مجرم در جامعه معطوف است. در مقابل، نظام عدالت کیفری آلمان بیشتر بر بازپروری و کاهش نرخ بازگشت به جرم از طریق حمایت‌های اجتماعی و برنامه‌های اصلاحی تأکید می‌کند. همچنین، اثربخشی این سیاست‌ها در تحقق امنیت عمومی و کاهش نرخ جرم مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که رویکردهای صرفاً تنبیهی اگرچه ممکن است به طور موقت تکرار جرم را کاهش دهند، اما راهکارهای تلفیقی مبتنی بر مجازات و بازپروری در بلندمدت اثربخش‌تر هستند. مقاله در پایان پیشنهاد می‌کند که سیاست‌گذاران ایرانی عناصر بازپروری و بازپذیری مجرم را همانند نظام آلمان در سیاست کیفری خود بیشتر مورد توجه قرار دهند.
•   لیست منابع : [1] احمدی، س.، و صالحی، ن. (۱۳۹۸). تحلیل جرم‌شناختی تکرار جرم در قانون مجازات اسلامی. فصلنامه حقوق کیفری معاصر، 7(2)، 55-78.
  [2] باقری، م. (۱۴۰۰). کارآمدی سیاست جنایی ایران در قبال بزه‌دیدگی مجدد. مطالعات حقوقی ایران، 12(4)، 129-147.
  [3] توکلی، ن.، و رستمی، ه. (۱۳۹۷). بررسی رویکرد قوه قضائیه نسبت به تکرار جرم. حقوق کیفری تطبیقی، 6(1)، 33-61.
  [4] جلیلی، ع. (۱۴۰۱). چالش‌های قضات در مواجهه با مجرمان عودکننده. پژوهش‌های حقوقی کاربردی، 9(3)، 115-139.
  [5] جهانی، ب.، و موذن‌زادگان، ه. (۱۴۰۱). ضعف سازوکارهای بازپرورانه در سیستم قضایی ایران. پژوهش حقوق کیفری، 13(1)، 60-84.
  [6] حسینی، ک.، و کاظمی، س. (۱۳۹۹). تکرار جرم و نقش آن در سیاست کیفری ایران. مجله عدالت کیفری، 11(2)، 41-66.
  [7] خانی، م. (۱۴۰۰). تأثیر فقدان نهادهای حمایتی بر عود جرم در ایران. نقد قانون، 5(2)، 77-102.
  [8] رحیمی، ح.، و غلامی، م. (۱۳۹۰). سیاست کیفری سرکوبگرانه و آثار آن بر تکرار جرم. فصلنامه علوم کیفری، 3(4)، 91-120.
  [9] زارعی، ع. (۱۳۹۸). تحلیل تطبیقی واکنش‌های قضایی نسبت به تکرار جرم در ایران و فرانسه. حقوق تطبیقی، 8(1)، 25-49.
  [10] سلیمانی، ن.، و مهربان، ع. (۱۴۰۰). سنجش اثربخشی احکام جایگزین حبس در کاهش تکرار جرم. مجله حقوق و جامعه، 4(2)، 89-112.
  [11] شکاری، پ. (۱۴۰۰). تحلیل جامعه‌شناسی جرم در میان محکومان تکراری. مطالعات جامعه‌شناختی ایران، 10(1)، 45-72.
  [12] صالحی، م. (۱۳۹۹). بررسی کیفی سیاست جنایی ایران در برخورد با مجرمان عودکننده. قانون و عدالت، 6(2)، 101-125.
  [13] غلامی، م.، رحیمی، ح. (۱۳۹۰). سیاست کیفری سرکوبگرانه و آثار آن بر عود مجرمانه. فصلنامه علوم کیفری، 3(4)، 91-120.
  [14] فتاحی، م.، قدیری، ف. (۱۴۰۱). تحلیل تطبیقی توسعه جرایم قابل گذشت و تأثیر آن بر کیفرزدایی. پژوهش حقوق کیفری، 14(3)، 66-91.
  [15] فتاحی، م.، و قدیری، ف. (۱۴۰۱). تحلیل تطبیقی توسعه جرایم قابل گذشت و تأثیر آن بر کیفرزدایی. پژوهش حقوق کیفری، 14(3)، 66-91.
  [16] قنبری، ش. (۱۳۹۷). سیاست جنایی قضایی ایران در مواجهه با جرم‌دیدگان تکراری. نظریه حقوقی نوین، 5(1)، 31-55.
  [17] کریمی، م. (۱۳۹۸). چالش‌های اجرای ماده ۱۳۶ قانون مجازات اسلامی. تحقیقات حقوق کیفری، 7(2)، 50-77.
  [18] لواسانی، ف. (۱۳۹۹). مبانی نظری اصلاح قانون در قبال تکرار جرم. فصلنامه قانون و اصلاح، 3(1)، 22-48.
  [19] محسنی، ر. (۱۴۰۰). بازپروری مجرمان تکراری در نظام کیفری ایران: واقعیت یا آرمان؟ حقوق و سیاست، 5(2)، 58-86.
  [20] موحدی، س. (۱۳۹۹). جایگاه کیفرهای جایگزین در کاهش عود جرم. مطالعات سیاست کیفری، 8(2)، 70-94.
  [21] موذن‌زادگان، ه.، جهانی، ب. (۱۴۰۱). ضعف سازوکارهای بازپرورانه در سیستم قضایی ایران. پژوهش حقوق کیفری، 13(1)، 60-84.
  [22] ناصری، ف. (۱۴۰۰). نقش آموزش قضایی در فردی‌سازی مجازات در ایران. تحقیقات نظام عدالت، 6(3)، 101-120.
  [23] یوسفی، س. (۱۴۰۲). ارزیابی سیاست قضایی ایران در پیشگیری از تکرار جرم. پژوهش حقوق ایران، 15(1)، 39-63.
  [24] Aghababaei, H., & Azimi, K. (2025). Adverse Effects of Alternatives to Imprisonment on Deterrence Theory. Majlis and Rahbord.
  [25] Bassami, M. (2020). Immaterial Plurality of Crime in Iranian Law. Journal of Criminal Law Research, 8(2), 67–94.
  [26] Duff, R. A. (2013). Punishment, Communication, and Community. Oxford University Press.
  [27] Ewald, U. (2018). Recidivism and Social Control in Western Europe. Criminal Justice and Behavior, 45(4), 498–517.
  [28] Garland, D. (2001). The Culture of Control. University of Chicago Press.
  [29] Garland, D. (2001). The Culture of Control: Crime and Social Order in Contemporary Society. University of Chicago Press.
  [30] Kuhlen, H. (2021). Repeat Offenders and Penal Logic in Germany. German Law Journal, 22(3), 320–341.
  [31] Kuhlen, H. (2021). Repeat Offenders and Penal Logic in Germany. German Law Journal.
  [32] Lappi-Seppälä, T. (2012). Reducing the Use of Imprisonment in Finland. Crime and Justice, 38(1), 229–270.
  [33] Lösel, F., & Schmucker, M. (2005). The Effectiveness of Treatment for Sexual Offenders: A Comprehensive Meta-Analysis. Journal of Experimental Criminology, 1(1), 117–146.
  [34] Lynch, M. (2010). Sunbelt Justice: Arizona and the Transformation of American Punishment. Stanford University Press.
  [35] Maruna, S. (2001). Making Good: How Ex-Convicts Reform and Rebuild Their Lives. American Psychological Association.
  [36] Maruna, S. (2001). Making Good: How Ex-Convicts Reform and Rebuild Their Lives. American Psychological Association.
  [37] Nagin, D. S., & Pogarsky, G. (2001). Integrating Celerity, Impulsivity, and Extralegal Sanction Threats into a Model of Deterrence. Criminology, 39(4), 865–892.
  [38] Nagin, D. S., & Pogarsky, G. (2001). Integrating Celerity, Impulsivity, and Extralegal Sanction Threats into a Model of Deterrence. Criminology, 39(4), 865–892.
  [39] Petersilia, J. (2003). When Prisoners Come Home: Parole and Prisoner Reentry. Oxford University Press.
  [40] Robinson, M. (2019). Justice Blind? Ideals and Realities of American Criminal Justice. Pearson.
  [41] Schünemann, B. (2019). Comparative Penal Policy in Germany and Iran. European Journal of Criminology, 16(2), 181–203.
  [42] Schünemann, B. (2019). Comparative Penal Policy in Germany and Iran. European Journal of Criminology.
  [43] Sutherland, E. H. (1947). Principles of Criminology (4th ed.). Lippincott.
  [44] Tonry, M. (2006). Thinking About Crime: Sense and Sensibility in American Penal Culture. Oxford University Press.
  [45] Van Zyl Smit, D., & Snacken, S. (2009). Principles of European Prison Law and Policy. Oxford University Press.
  [46] Walgrave, L. (2008). Restorative Justice, Self-interest and Responsible Citizenship. Routledge.
  [47] Walgrave, L. (2008). Restorative Justice, Self-interest and Responsible Citizenship. Routledge.
  [48] Zimring, F. E. (2001). Imprisonment Rates and the New Politics of Criminal Punishment. Punishment & Society, 3(1), 161–173.
  [49] Zimring, F. E., & Hawkins, G. J. (1997). Incorrigible Offenders and Criminal Justice Policy. University of Chicago Press.
•   کلمات کلیدی به فارسی : تکرار جرم، سیاست کیفری، ایران، آلمان، تحلیل تطبیقی.
•   چکیده مقاله به انگلیسی : Recidivism, or reoffending by individuals who have previously been convicted, is one of the major challenges faced by criminal justice systems worldwide. This article examines Iran's penal policy toward recidivism, analyzing legal responses, preventive measures, and the role of judges in dealing with habitual offenders. Through a comparative study with the German legal system, the paper highlights fundamental differences and similarities in legislative approaches, punishment severity, and the emphasis on rehabilitation. In Iran, recidivism is considered an aggravating factor, often resulting in harsher punishments and reduced opportunities for alternative sentencing. The Iranian legal framework focuses more on deterrence and retribution, with limited attention to the reintegration of offenders into society. In contrast, Germany’s criminal justice system emphasizes rehabilitation and reducing recidivism rates through social support and correctional programs. The effectiveness of these policies in achieving public security and lowering crime rates is also assessed. Findings indicate that purely punitive approaches, while potentially effective in the short term, are less sustainable than integrated strategies that combine punishment with rehabilitation. The article concludes by recommending that Iranian policymakers incorporate rehabilitation and reintegration elements into their penal policies, following the German model.
•   کلمات کلیدی به انگلیسی : Recidivism, Penal Policy, Iran, Germany, Comparative Analysis
•  صفحات : 24-42
•   دانلود فایل ( 860.26 KB )