-
آرشیو :
نسخه تابستان 1405
-
کد پذیرش :
130073
-
موضوع :
سایرشاخهها
-
نویسنده/گان :
| اسماعیل شعیبی بناب
-
زبان :
فارسی
-
نوع مقاله :
پژوهشی
-
چکیده مقاله به فارسی :
دادگاه کیفری یک در نظام دادرسی کیفری ایران، مهمترین مرجع رسیدگی ماهوی به بخشی از جرایم سنگین و حساس محسوب میشود. اهمیت این دادگاه از آن روست که تصمیمات آن بهطور مستقیم با حقوق و آزادیهای بنیادین اشخاص، از جمله حق آزادی، حق دفاع، امنیت قضایی و در برخی موارد حق حیات ارتباط دارد. بر همین اساس، کیفیت رسیدگی در این مرجع باید بر پایه اصول دادرسی منصفانه، از جمله اصل قانونی بودن، اصل برائت، حق دفاع، استقلال و بیطرفی قاضی، تساوی سلاحها و لزوم استدلال مستدل و مستند در رأی استوار باشد. با وجود پیشبینی سازوکارهای قانونی نسبتاً دقیق در قانون آیین دادرسی کیفری، در عمل رسیدگی در دادگاه کیفری یک با ایرادات و چالشهایی مواجه است که میتواند بر کیفیت عدالت کیفری اثر بگذارد. هدف این پژوهش، بررسی فرآیند رسیدگی در دادگاه کیفری یک و تحلیل مهمترین ایرادات آن است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای، قوانین، کتب تخصصی و مقالات علمی انجام شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که مهمترین ایرادات رسیدگی در دادگاه کیفری یک شامل دشواری تشخیص دقیق صلاحیت در برخی موارد، وابستگی گسترده رسیدگی دادگاه به کیفیت تحقیقات مقدماتی، ضعف در تضمین عملی حق دفاع، محدودیت دسترسی مؤثر به وکیل، اتکای بیش از حد به گزارش ضابطان، چالشهای مربوط به ادله کارشناسی و الکترونیکی، اطاله دادرسی و نیز ضعف در استدلال و نگارش برخی آرای صادره است. نتایج نشان میدهد که هرچند ساختار قانونی دادگاه کیفری یک در جهت تشدید تضمینات دادرسی در جرایم مهم طراحی شده است، اما تحقق کامل این هدف مستلزم اصلاح رویهها، ارتقای آموزش قضایی، تقویت نقش وکیل، بهبود کیفیت تحقیقات مقدماتی و ارتقای استانداردهای رأینویسی است.
-
لیست منابع :
1) اردبیلی، م. ع. (۱۳۹۹). حقوق جزای عمومی. تهران: میزان.
2) آخوندی، م. (۱۳۹۶). آیین دادرسی کیفری (جلد دوم). تهران: انتشارات مجد.
3) باقری، س.، و نایبزاده، م. (۱۴۰۱). چالشهای ارزیابی ادله الکترونیک در دادگاههای کیفری یک ایران. فصلنامه دیدگاههای حقوق قضایی، ۲۷(۹۸)، ۴۵-۶۸.
4) خالقی، ع. (۱۴۰۲). نکتهها در قانون آیین دادرسی کیفری. تهران: شهر دانش.
5) رأی وحدت رویه شماره ۷۵۲ هیئت عمومی دیوان عالی کشور، مورخ ۱۳۹۵/۰۶/۰۲، روزنامه رسمی شماره ۲۰۸۴۳.
6) زراعت، ع. (۱۴۰۱). شرح قانون آیین دادرسی کیفری. تهران: ققنوس.
7) شامبیاتی، ه. (۱۳۹۸). حقوق جزای عمومی و آیین رسیدگی کیفری. تهران: مجد.
8) غمامی، م.، و محسنی، ح. (۱۳۹۶). واکاوی مبانی صلاحیت در نظام کیفری جدید ایران. مجله مطالعات حقوقی دانشگاه شیراز، ۹(۲)، ۱۱۲-۱۳۵.
9) قانون آیین دادرسی کیفری، مصوب ۱۳۹۲، با اصلاحات و الحاقات بعدی.
10) قانون مجازات اسلامی، مصوب ۱۳۹۲، با اصلاحات و الحاقات بعدی.
11) گرجی، ا. (۱۳۹۸). حق دفاع و تضمینات آن در فرایند کیفری. مجله پژوهشهای حقوقی، ۱۴، ۸۰-۹۵.
12) لاجوردی، م.، مهدوی، ح.، و رستمی، م. (۱۴۰۰). آسیبشناسی نهاد تعدد قضات در دادگاههای کیفری عالی ایران. پژوهشنامه حقوق کیفری، ۱۲(۱)، ۲۱۴-۲۴۰.
13) محسنی، م. (۱۳۹۹). دادرسی منصفانه و جایگاه آن در آیین دادرسی کیفری. تهران: گنج دانش.
14) میرمحمدصادقی، ح. (۱۳۹۷). بایستههای حقوق جزای عمومی و اختصاصی. تهران: میزان.
15) نجفی ابرندآبادی، ع. ح. (۱۳۹۴). عدالت کیفری و الزامات دادرسی منصفانه. تهران: سمت.
16) هاشمی، س. م. (۱۳۹۵). حقوق اساسی و آزادیهای فردی. تهران: میزان.
17) هداوند، م.، و مشهدی، ع. (۱۳۹۷). حق بر دفاع مؤثر در پرتو رویه قضایی دادگاههای کیفری یک. فصلنامه حقوقی دادگستری، ۸۲(۱۰۳)، ۱۵-۳۸.
-
کلمات کلیدی به فارسی :
دادگاه کیفری یک، آیین دادرسی کیفری، دادرسی منصفانه، حق دفاع، صلاحیت کیفری، ایرادات رسیدگی.
-
چکیده مقاله به انگلیسی :
Criminal Court One in the Iranian criminal justice system is considered the most important substantive trial authority for some of the most serious and sensitive crimes. The importance of this court is that its decisions are directly related to the fundamental rights and freedoms of individuals, including the right to liberty, the right to defense, judicial security, and in some cases the right to life. Accordingly, the quality of the proceedings in this authority must be based on the principles of fair trial, including the principle of legality, the principle of innocence, the right to defense, the independence and impartiality of the judge, equality of arms, and the need for reasoned and documented reasoning in the verdict. Despite the relatively precise legal mechanisms foreseen in the Criminal Procedure Code, in practice, proceedings in Criminal Court One face shortcomings and challenges that can affect the quality of criminal justice.
The purpose of this study is to examine the trial process in Criminal Court One and analyze its most important shortcomings. This study was conducted using a descriptive-analytical method and using library resources, laws, specialized books, and scientific articles. The findings of the study show that the most important shortcomings of the trial in Criminal Court One include the difficulty of accurately determining jurisdiction in some cases, the extensive dependence of the court's proceedings on the quality of preliminary investigations, the weakness in the practical guarantee of the right to defense, the limitation of effective access to a lawyer, excessive reliance on bailiff reports, challenges related to expert and electronic evidence, the delay of proceedings, and the weakness in the reasoning and writing of some of the issued opinions. The results show that although the legal structure of Criminal Court One is designed to enhance procedural guarantees in major crimes, fully realizing this goal requires reforming procedures, promoting judicial education, strengthening the role of lawyers, improving the quality of preliminary investigations, and improving voting standards.
-
کلمات کلیدی به انگلیسی :
Criminal Court I, Criminal Procedure Code, Fair Trial, Right to Defense, Criminal Jurisdiction, Procedural Defects
- صفحات : 61-77
-
دانلود فایل
( 722.04 KB )