-
آرشیو :
نسخه پاییز 1405
-
کد پذیرش :
130080
-
موضوع :
سایرشاخهها
-
نویسنده/گان :
حسین رحیمی واسکسی، سیدحسین حسینی کارنامی، سیدمحمد حسینی
-
زبان :
فارسی
-
نوع مقاله :
پژوهشی
-
چکیده مقاله به فارسی :
تغلیظ یکی از اموری که در تشدید مجازات اثر دارد، قتل در ماههای حرام است که سبب افزایش یک سوم دیه میگردد. نظر مشهور فقها این است که قتل در ماههای حرام و حرم مکه موجب یک دیه ی کامل و ثلث دیه است. ماده 555 ق.م.ا مصوب سال 1392 این موضوع را به طور صریح بیان داشته است. اطلاق قتل به قتل عمد منصرف است و در قتل غیرعمدی هتک حرمت صدق نمی کند.هدف از پژوهش بیان مستندات فقهی و حقوقی مسأله جهت استفاده نهاد قانونگذاری در اصلاح قوانین موضوعه انجام شده است با استناد بر این فرضیه که «بررسی افزایش دیه در ماهای حرام در قتل غیر عمد در فقه اسلام و حقوق ایران اختصاص دارد. بررسی نظرات موافقان و مخالفان تعمیم حکم تغلیظ دیه بر همه اقسام قتل نشان داد که دیدگاه اختصاص تغلیظ دیه به قتلهای عمد مستند به دلایل فقهی و حقوقی شایان توجه بوده و از طرف دیگر، در جوامع امروزی که مردم با ماههای حرام بیگانه تر هستند، کارآمدتر از نظریه تعمیم میباشد. بر این اساس، رویکرد قانون مجازات اسلامی ایران در پذیرش نظریه تعمیم، به لحاظ فراتقنینی مورد انتقاد به نظر میرسد. به هر تقدیر آنچه مورد قبول قانونگذار در ماده 555 ق.م.ا مصوب سال 1392 قرار گرفته است یك سوم هر نوعی است كه قاتل جهت پرداخت انتخاب كرده است. در مقاله حاضر، اصل تغلیظ دیه در ماههای حرام مورد اتفاق فقهای اسلامی است، اما در خصوص دامنه شمول آن نسبت به تمامی انواع قتل و نیز نسبت به جنایات مادون قتل اختلاف نظراتی وجود دارد که در این میان، قانون مجازات اسلامی نظریه تعمیم تغلیظ دیه بر همه اقسام قتل را مورد پذیرش قرار داده است. لکن دستاورد نوآورانه پژوهش حاضر نشان میدهد که از منظر فقه امامیه و حقوق کیفری، دلایل و مستندات متعددی برای اختصاص حکم تغلیظ به قتلهای عمدی وجود دارد که شایسته است مورد توجه قانونگذار به ویژه در صنعت بیمه قرار گیرد.
-
لیست منابع :
1) بهرامی، ب. (1396). اجرای احکام کیفری. تهران: انتشارات نگاه بینه.ج1، ، چ2.ص41
2) حاجی ده آبادی، ا. (1391). قواعد فقه جزایی. قم: نشر حوزه و دانشگاه. ج1، ، چ3.ص84
3) حیدری، ع. (1399). ماهیت حقوقی دیات. تهران: مجله علمی پژوهش فقه. شماره3، ص24
4) زراعت، ع. (1388). قانون مجازات اسلامي در نظم حقوق کنوني. تهران: انتشارات ققنوس، ج1، چ2، ص156
5) سعیدی، م. (1395). ماهیّت حقوقی دیات. تهران: نشر میزان. چ اول، ج1، ص86
6) شامبياتي، ه. (1396). حقوق كيفري اختصاصي جرائم عليه اشخاص. تهران:انتشارات مجد، چ 9، ص96
7) شایانفر، ج. (1395). بررسی فقهی حقوقی تغلیظ دیه مذکور در ماده 555 ق.م.ا. تهران، انتشارات انقلاب اسلامی، ج1، چ1، ص36
8) شعبانی، م. (1399). عدم تغلیظ دیه ی قتل خطایی در ماههای حرام. تهران: مجله فقه و مبانی حقوق اسلامی.ص57
9) صادقی، م. (1393). جرائم علیه اشخاص(صدمات جسمانی). تهران: انتشارات میزان، ج3، چ8، ص40
10) طالبی، ح. (1399). تغلیظ دیه در جنایات غیرعمدی در حقوق کیفری ایران فقه شیعه و اهل سنت. تهران: مجله علمی پژوهشی حقوق تطبیقی. دوره7، شماره2، ص77
11) عالیپور، ح.(1400). واکاوی تغلیظ دیه در ماههای حرام با رویکرد انتقادی. تهران: پژوهشنامه حقوق تطبیقی، شماره2، دوره 5، .ص92
12) فردایی مقدم، ص. (1399). تغلیظ دیه در حقوق ایران. تهران: نشر مجله حقوق و فقه اسلامی، ص118
13) فیض، ع.(1383). مبادی فقه واصول. تهران: انتشارات دانشگاه تهران، چ16، ج1، ص57
14) قدمي، ح.(1390). تغليظ ديه در حقوق کيفري ايران، مازندارن: انشارات صدف، ص72
15) قياسي، ج. (1395). قانون ديات و مقتضيات زمان. ت
16) هران: مركز نشر تحقيقات استراتژيك رياست جمهوري، چ 1، ص 85
17) كشاورزیان، م. (1397). بررسي تاريخي و حقوقي ديه. تهران: نشر دادگستر، ش17، ص50
18) هاشمی، س. (1399). تغلیظ دیه در جنایات غیرعمدی در حقوق کیفری ایران. تهران: نشر مجله فقه شیعه واهل سنت، ش114، ص64
19) عزیزیانی، م، (1398). مسئولیت مدنی بیت المال در پرداخت دیه مغلظه با مطالعه تطبیقی، تهران. پژوهشگاه علوم انسانی، ص44
20) هاشمی، ح.(1399)، تغلیظ دیه در جنایات غیرعمدی، در حقوق کیفری ایران، فقه شیعه و اهل سنت، تهران، مقاله پژوهشی، فصلنامۀ علمی حقوق تطبیقی.ص75
21) کفشی کمال. ر، (1398)، بررسی چالشهای دیه و ارش در فقه و حقوق موضوعه، تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران، ص64
22) سليمي پور، ع، (1399)، تغليظ ديه در فقه و مذاهب ايران، شیراز، انتشارات ايلاف، ج1، ص33
23) بزرگمهر، ح. (1399). نقد فرا تقنینی تعهد به پرداخت دیه مغلظ در حوادث ناشی از وسایل نقلیه موتوری زمینی. پژوهشنامه بیمه (صنعت بیمه)، 35(3 )، 181-205
24) باقری، احمد، .(1389). تغلیظ دیه و مسوولیت بیت المال. فقه و مبانی حقوق اسلامی (مقالات و بررسیها)، 43(2)، 49-65.
25) یزدیان جعفری، جعفر. (1399). فرایند بازدارندگی مجازات (موانع و محدودیت ها). دانش انتظامی، 11(4 (مسلسل 45))،
26) درخشاننیا، حمید، (1400)، ضرر و زیان ناشی از جرم، پایاننامة کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرمشناسی، تهران، دانشکدة حقوق دانشگاه شهید بهشتی، ص122
27) آقاخانی، ابوالفضل (1400). مفهوم و قلمرو تلف حکمی موضوع عقد با نگاهی به نظام حقوقی انگلستان. مجله حقوقی دادگستری، 85(116)، صص. 33-57.
28) ابن ادریس حلی، محمد (1438ق). السرائر. قم: دفتر نشر اسلامی.
29) ابن منظور، محمد بن مکرم (1410ق). لسان العرب. بیروت: دارالکتب الاسلامیه.
-
کلمات کلیدی به فارسی :
تغلیظ، دیه، قتل غیر عمدی، ماههای حرام، بیت المال.
-
چکیده مقاله به انگلیسی :
Condensation of one of the matters that has the effect of intensifying the punishment is killing in the forbidden months, which causes an increase of one third of the dowry. The famous opinion of the jurists is that killing during the forbidden months and the holy month of Makkah causes a full diya and a third of the diya. Article 555 of the Islamic Civil Code approved in 2012 explicitly stated this issue. The application of murder is limited to intentional murder and it does not apply to unintentional murder.
The aim of the research is to present the jurisprudential and legal documents of the issue for the use of the legislative body in amending the relevant laws, based on the hypothesis that "examination of the increase of dowry in the haram months in unintentional murder is reserved in Islamic jurisprudence and Iranian law. Examining the opinions of the supporters and opponents of the generalization of the rule of ghalyz diyeh to all types of murders showed that the view of assigning ghilyz diyeh to deliberate murders is worthy of attention for jurisprudential and legal reasons. , is more efficient than generalization theory. Based on this, the approach of Iran's Islamic Penal Code in accepting the theory of generalization seems to be criticized from a supra-legal point of view. In any case, what has been accepted by the legislator in Article 555 of the Islamic Law approved in 1392 is one third of any type that the murderer has chosen for payment.
In this article, the principle of thickening of money in the forbidden months is agreed upon by Islamic jurists, but there are differences of opinion regarding the scope of its inclusion in relation to all types of murder as well as non-homicidal crimes. It has accepted all kinds of murder. However, the innovative achievement of the present research shows that from the perspective of Imami jurisprudence and criminal law, there are several reasons and documents for assigning the sentence of concentration to intentional murders, which deserves the attention of the legislator, especially in the insurance industry.
-
کلمات کلیدی به انگلیسی :
Condensation, Diyeh, Unintentional murder, Haram months, Bait alMal
- صفحات : 1-12
-
دانلود فایل
( 1.87 MB )