بررسی اعتبار اظهارات وکیل علیه موکل در پرتو ماده ۲۰۵ و تبصره ۲ ماده ۳۵ قانون آیین دادرسی مدنی

•   آرشیو : نسخه تابستان 1405
•   کد پذیرش : 130078
•   موضوع : حقوق خصوصی
• نویسنده/گان : | محمد یگانه
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : پژوهش حاضر با هدف حل بن‌بست تفسیری و تعارض ساختاری میان ماده ۲۰۵ و تبصره ۲ ماده ۳۵ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ در خصوص اعتبار حقوقی اظهارات و اقرار غیرقاطع وکیل علیه موکل سامان یافته است. مسئله اصلی تحقیق، تشتت آرای محاکم و دکترین حقوقی در مواجهه با مفهوم مخالف ماده ۲۰۵ است که عملاً با آمریت تبصره ۲ ماده ۳۵ در باب منع مطلق توکیل در اقرار، تصادم دارد. بر این اساس، سوال اصلی پژوهش این است که اظهارات و اقرار غیرقاطع وکیل علیه موکل از چه جایگاه و اعتبار حقوقی در نظام دادرسی مدنی ایران برخوردار است؟ در پاسخ به این سوال، فرضیه تحقیق بر این مبنا استوار شده که با توجه به ماهیت قائم‌به‌شخص بودن اقرار در فقه امامیه، اراده مقنن بر نفی کامل نمایندگی در اقرار بوده و اصطلاح «اقرار» در ماده ۲۰۵، نه در معنای فنی و الزامی آن، بلکه در معنای عامِ «اظهارات تبیینی وکیل» به کار رفته است که ارزش اثباتی آن صرفاً در حد اماره قضایی است. نتایج حاصل از این پژوهشِ توصیفی‌تحلیلی نشان می‌دهد که استناد به مفهوم مخالف ماده ۲۰۵ برای اثبات نفوذ اقرار غیرقاطع وکیل، با نص آمره تبصره ۲ ماده ۳۵ مغایرت دارد. برای رفع این تعارض، باید میان «اقرار اصطلاحی» و «اظهارات نماینده» تفکیک قائل شد؛ بدین معنا که اظهارات زیان‌بار وکیل، اقرار مستقل و قاطع محسوب نمی‌شوند، بلکه توضیحات در مقام دفاع هستند که دادرس می‌تواند آن‌ها را در چارچوب قرائن و امارات قضایی ارزیابی کند. این رویکرد، ضمن صیانت از حقوق موکل و مصلحت اصیل، از تزلزل امنیت حقوقی در فرآیند دادرسی پیشگیری می‌کند.
•   لیست منابع : 1) افشاری، پرویز (1398)، سفیر بدون سفارت وکیل بدون موکل، چاپ دوم، تهران: کویر.
  2) اعتماد، سیده مریم (1401)، تعهد وکیل به رعایت مصلحت موکل، چاپ اول، همدان: دانشگاه بوعلی سینا.
  3) ایزدی، نرگس (1383)، "تعهدات اصلی وکیل در برابر موکل (در حقوق ایران، مصر و انگلیس)"، فقه و حقوق خانواده (ندای صادق)، شماره 33،27- 38.
  4) اصغری آقمشهدی، فخر الدین، درویشی، غلامعلی (1390)، "بررسی دلایل مبنایی توکیل ناپذیری اقرار قاطع دعوی"، مجله حقوق اسلامی، شماره 28، 169-190.
  5) جعفری لنگرودی، محمد جعفر (1390)، فلسفه‌ حقوق مدنی، جلد دوم، چاپ دوم، تهران: گنج دانش
  6) حائري، مسعود (1391)، مباني حقوقی اصل آزادي قراردادها در عقد وکالت، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران.
  7) حجازی، محمدعلی (1393)، تعهدات وکیل و موکل نشر میزان، چاپ دوم، تهران: میزان.
  8) حسینی دره صوفی، سید محمد (1400)، "واکاوی مخصص منفصل قاعدۀ اقرار"، مجله نسیم کوثر، دوره اول، شماره 1، 5-19.
  9) رمضانی علی آباد، حجت (1393)، "تعهدات وکیل در برابر موکل"، اولین همایش ملی وکالت، اخلاق، فقه و حقوق، 1-9.
  10) زندی، محمد رضا (1389)، وکالت، چاپ اول، تهران: جاودانه.
  11) شیردل، ماه روشن (1401)، صلاحیت های حرفه ای وکلا برای دفاع از موکلین، چاپ اول، تهران: انتشارات آذرفر.
  12) شمس، عبدالله (1393)، ادله اثبات دعوی، چاپ بیست و یکم، تهران: انتشارات دراک.
  13) کاتبی، حسینقلی (1396)، وکالت، چاپ دوم، تهران: انتشارات آبان.
  14) کاتوزیان، ناصر (1384)، اثبات و دلیل اثبات، ج 1، چاپ نهم، تهران: انتشارات میزان.
  15) لطیفی، قباد (1402)، وکیل در برابر موکل، چاپ اول، تهران: اندیشه کامیاب ایرانیان.
  16) لطفی، اسداالله (1390)، عقد وکالت، چاپ اول، تهران: جاودانه.
  17) میرزایی، ابراهیم (1402)، "وکالت‌پذیری اقرار در فقه امامیه و حقوق ایران"، مجله گفتمان حقوقی (جامعه المصطفی العالمیه)، شماره 24، 5-20.
  18) نریمانی فام، پرویز، سکوتی نسیمی، رضا، عیوضی، حمید (1400)، "معیار و ملاک نیابت پذیری اقرار در فقه و حقوق ایران با رویکردی بر نظر امام خمینی (ره)"، مجله فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره 3، 219-236.
•   کلمات کلیدی به فارسی : اقرار وکیل، توکیل در اقرار، ماده ۲۰۵ قانون آیین دادرسی مدنی، تبصره ۲ ماده ۳۵، اماره قضایی، حدود اختیارات وکیل.
•   چکیده مقاله به انگلیسی :
•   کلمات کلیدی به انگلیسی :
•  صفحات : 14-30
•   دانلود فایل ( 2.62 MB )