رویکرد عدالت ترمیمی به فرآیند مردم‌داری (سَرپَتَری) در منطقه سیستان

•   آرشیو : نسخه تابستان 1405
•   کد پذیرش : 130077
•   موضوع : حقوق جزا
• نویسنده/گان : | سعید سردشتی بیرجندی
•   زبان : فارسی
•   نوع مقاله : پژوهشی
•   چکیده مقاله به فارسی : نشست‌های مردم‌داری به عنوان یکی از گونه‌های حل و فصل سنتی اختلافات در ایران، از دیروباز در منطقه سیستان رواج و رونق چشمگیری داشته است. در این روش با تشکیل جلساتی به مدیریت بزرگان طوایف، در خصوص موضوع جرم تصمیم گیری می‌نمایند. این پژوهش بر آن است تا با رویکردی توصیفی- تحلیلی، ضمن شناسایی و معرفی نهاد مردم‌داری و کیفیت برگزاری و ابعاد مختف آن، به بررسی این نشست از منظر اصول حاکم بر عدالت ترمیمی بپرازد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که اگر چه نقاط افتراق متعددی میان عملکرد فرآیندهای مردم‌داری و آن چه مدنظر اصول عدالت ترمیمی است، وجود دارد و نشست‌های مردم‌داری خود را ملزم به رعایت این اصول نمی‌دانند، اما مردم‌داری از ظرفیت‌های خوبی نیز در این زمینه برخوردار است. مشارکت فعال بزه دیده و بزهکار و جامعه محلی در مردم‌داری، امکان رویارویی طرفین جرم در قالب نشست‌های مردم‌داری، پذیرش مسئولیت جرم از سوی بزهکار و کمک سایرین در بازگشت او به زندگی عادی و... از جمله نقاط مثبت و ارزنده این نشست‌ها محسوب می‌شوند. همچنین نشست‌های مردم‌داری در منطقه سیستان تحت عنوان سَرپَتَری نیز معروف می‌باشد.
•   لیست منابع : 1) احمدی ندوشن، بهزاد (1386)، «مفاهیم و شیوه‌های اجرای عدالت ترمیمی در لایحه مجازات‌های اجتماعی جایگزین زندان»، فصلنامه حقوقی گواه، پیاپی 11.
  2) آشوری، محمد (1382)، «جایگزین‌های زندان یا مجازات بینابین»، چ 1، نشر گرایش.
  3) رایت، مارتین و همکاران (1384)، عدالت ترمیمی ارتقاء بخشیدن به رویکرد بزه دیده محوری (مجموعه مقالات) ترجمه امیر سماواتی پیروز، چ1، انتشارات خلیلیان.
  4) رحمدل، منصور (1388)، «دادرسی عادلانه و مقررات دادرسی کیفری»، تازه‌های علوم جنایی مجموعه مقالات، چ 1 انتشارات میزان.
  5) زهر، هوارد (1383)، «کتاب کوچک عدالت ترمیمی»، ترجمه حسین غلامی، چ 1، انتشارات مجد.
  6) عباسی، مصطفی (1383)، «افق‌های نوین عدالت ترمیمی در میانجی گری کیفری»، چ 1، انتشارات دانشور.
  7) کریستی، نیل (1385)، اختلاف‌ها به مثابه دارایی، ترجمه حسین غلامی، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 4.
  8) متولی زاده نائینی، نفیسه (1386)، «پیشگیری رشد مدار (زودرس)»، فصلنامه مطالعات پیشگیری از جرم (نشریه پلیس پیشگیری نیروی انتظامی)، سال 2، شماره 2.
  9) نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1382)، «از عدالت کیفری کلاسیک تا عدالت ترمیمی»، مجله تخصصی دانشگاه علوم اسلامی رضوی شماره 10 و 9.
  10) Basic principles on the Use of Restorative Justice Programmes in Criminal Matters, (2002), The Economic and Social Coneral, General Assmbly Resolution.
  11) Miers, D. (2001), An international Review of Restorative justice, crime Reduction Research Series Paper 10, London (u.k):Home office.
  12) UNODC, (2006), Handbook on restorative justice programmes، United Nations office on Drugs and crime، Vienna
•   کلمات کلیدی به فارسی : عدالت ترمیمی، بزه دیده، بزهکار، جامعه محلی، مردم‌داری، سرپتری.
•   چکیده مقاله به انگلیسی : Mardom- dari meeting, as a traditional disputes settlement version in Iran, has been flourished and prevailed in the region of sistan since many years ago. In this system the offense is considered in the meetings, presided by the tribe's patriarchs. It is tried to, in this paper; analyze the aforementioned meetings in terms of their governing principles on the restorative justice, using descriptive approach, while Mardom- dari organization, and the quality of meeting and its different dimensions are identified and introduced.
  The results show that although there are many differences between Mardom- dari process operation and those which are consulteh by the principles of restorative justices and Mardom- dari meetings are not abiding by the mentioned principles; Mardom- dari has a vast capacity in this domain. The active participation of victims, offender and community in Mardom- dari, the possibility of encountering the offense parties in Mardom- dari meetings, accepting the responsibility of offense by the offender, the assistance of other people in returning the offender to a normal life and so on are of the advantages of the aforementioned meetings. Mardom- dari also have meetings in the sistan region is also known as the srptry.
•   کلمات کلیدی به انگلیسی : Restorative Justice, Victim, Offender, Community, Mardom- dari, Patriarchs
•  صفحات : 1-13
•   دانلود فایل ( 838.08 KB )